Drukbezochte themabijeenkomst internetverkopen 5 april 2006 te Stadskasteel Oudaen

2006-04-06

Internet verkoop is een thema dat leeft. Er zit veel groei in de markt en het aantal consumenten neemt toe. De Boek & Bedrijf themabijeenkomst over dit actuele onderwerp trok dan ook veel belangstelling. Hier vindt u een uitgebreid verslag.

De groeiende markt geldt ook voor het boekenvak. Een aantal boekverkopers heeft zich al op internet verkopen gestort, velen zijn geïnteresseerd. De meer dan negentig boekverkopers die de themabijeenkomst in stadkasteel Oudaen te Utrecht bezochten lieten zich informeren door Jan Willem Janssen van het HBD en door een aantal boekverkopers die hun praktijkervaring met internetverkopen uit de doeken deden. De avond bestond uit twee gedeelten: een presentatie en een forumdiscussie met boekverkopers.

Jan Willem Janssen, adviseur e-business bij het Hoofd Bedrijfschap Detailhandel, hield een betoog over internet en verkopen, toegespitst op de boekhandel. Internet betekent in zijn ogen een digitalisering van de markt. Hij wees op de breedheid van het begrip digitalisering. Dat is veel meer dan internet alleen. Zowel de markt digitaliseert als de aangeboden producten: muziek, boeken, kranten. Maar ook bonnen, bewijzen, vliegtickets, reserveringen en facturen worden steeds meer digitaal verstrekt. Net als diensten zoals van de overheid of de dokter.
De kwaliteiten van digitale producten zijn drieledig: ze zijn onverwoestbaar, ze zijn veranderbaar en reproduceerbaar. Hiermee zal de boekverkoper iets moeten doen, een tweedehands boek blijft bijvoorbeeld altijd nieuw (onverwoestbaar), dit is onder andere op te lossen door het uitgeven van licenties (vergelijk Microsoft). Een voorbeeld van veranderbaarheid is de ‘personal pocket’ van Baantjer, waar de naam van Vledder veranderd kan worden in iedere willekeurige andere naam. Reproduceerbaarheid speelt op dit moment enorm in de video- en audiomarkt.

De tegenstelling van rijkheid versus bereik van informatie is een aspect waar de boekverkoper bewuste keuzen in moet maken. Een persoonlijk advies van een verkoopmedewerker bijvoorbeeld heeft een enorme rijkheid van informatie maar slechts een beperkt bereik (de individuele klant). Massa-reclame aan de andere kant heeft een groot bereik maar slechts een beperkte rijkheid aan informatie. De fysieke winkel kent in andere woorden meer rijkheid dan bereik. Internet doorbreekt deze traditionele afweging. Digitale producten leveren stevige concurrentie dankzij hun bereikbaarheid en rijkheid voor velen. Boekbalie is een goed voorbeeld in onze branche. Heel snel is informatie over alle Nederlandstalige boeken te vinden (rijkheid), het is omvangrijk, snel, betrouwbaar, actuaal, accuraat en snel. Het bereik is groot, iedere klant kan zijn persoonlijke voorkeuren aangeven. Bereik van Boekbalie wordt ook gestimuleerd door de mogelijkheid de database aan iedere individuele site van boekwinkels te koppelen. Een mooi voorbeeld is ook amazon.com. Zij bieden rijkdom door onder andere recensies van klanten en persoonlijke pagina’s. Ook zoeken in de inhoud van boeken biedt veel rijke informatie. Het bereik is enorm door een netwerk van sites die doorlinken naar Amazon.

Het effect op de markt van de digitale handel mag er zijn: lagere prijzen, goede informatie, zichtbaarder aanbod. De marktransparantie wordt groter: in de toekomst zullen digitale producten ertoe leiden dat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Het risico van overcapaciteit en gemiste omzet zal veel kleiner worden. De lange staart (80/20 regel) van omzet zal met name door internetwinkels worden ingevuld. De fysieke winkel zal steeds meer naar de hardlopers groeien, aangevuld via internetverkopen voor de langzaam lopers, aldus Janssen. LuLu.com is een goed voorbeeld hiervan waarin een internetondernemer de lange staart invult.

Ten slotte een aantal concrete overwegingen. Het kost veel energie om een site actueel te houden. Daarnaast is het een uitdaging om bezoekers op de site te krijgen. E-bay is als marktplaats een interessante optie om langzaam lopers en overgebleven voorraden te verkopen. E-bay gaat voor detaillisten eigen webwinkeltjes aanbieden, mogelijk een interessante optie voor boekverkopers.

Vanuit het publiek wordt de vraag gesteld of internet de fysieke winkel als kanaal gaat uitschakelen, onder andere door direct contact tussen consument en auteur. Janssen is overtuigd dat hardlopers altijd fysiek verkocht zullen worden, ook de behoefte om fysiek het boek in handen te hebben en te zoeken zal de behoefte aan winkels blijven invullen.

Na de inleiding was het de beurt aan de forumdiscussie. Een viertal boekverkopers vertelden aanstekelijk over hun rijke ervaring met internetverkopen: Gelly Talsma (Athena’s Boekhandel, Groningen), John Schrijnemakers (SpeelBoek, Amersfoort), mevrouw W.A. Willems-Van de Moosdijk (Boekhandel Van de Moosdijk, Someren) en Wouter Roelants (Boekhandel Roelants v/h de Oude Mol). Zij werden vaardig ondervraagd door avondvoorzitter Mathijs Suidman van LuLu.com.

Waarom een website begonnen:
Van de Moosdijk’s website promoot haar specialiteiten, boeken op het gebied van hobby’s als handwerken. Dit is een noodzaak omdat de lokale (fysieke) markt onvoldoende is om van te bestaan. SpeelBoek verkoopt kinderboeken en speelgoed, de website vult de tijd in die kinderen op het web aanwezig zijn. SpeelBoek wil hier een rol inspelen door haar uitstraling, dezelfde sfeer van de winkel, toegankelijk en veilig. SpeelBoek heeft ook een hoek met recensies. Athena’s speelt met de samenwerking met Literair Nederland in op het publiek dat geïnteresseerd is in het literaire boek. Roelants gebruikt de site met name om recensies en interessante uitgaven onder de aandacht te brengen.

Hoe is internet het verlengstuk van de winkel:
Veel boeken bij Van de Moosdijk komen uit het buitenland. De website bestaat nu ongeveer 10 jaar, het is een relatieve goedkope manier om een groot bereik te verkrijgen. Echter het blijft een kostbare zaak die alleen onder bepaalde voorwaarden voldoende opbrengt. Athena’s genereert 20% van de omzet via internet. Dit is gerealiseerd door middel van een actieve klantenbinding, onder andere door een wekelijkse electronische nieuwsbrief aan een paar duizend ontvangers. Het is een zaak van doen of niet, en zo ja, doe het dan goed, houd het up to date. De website van Roelants bedient met internet ook klanten buiten het eigen verzorgingsgebied. SpeelBoek verkoopt nog niet via de website. In 2003 is de site gestart, in eerste instantie als marketinginstrument, de volgende start wordt het vinden van klanten buiten de eigen regio die niet naar de eigen fysieke winkel komen. Met boekbalie/koppelvlak sluit Schrijnemakers niet uit dat ook boeken buiten de specialiteit verkocht zullen worden.

Is het een arbeidsintensief proces om een website actueel te houden:
Van de Moosdijk besteedt veel tijd aan het uitwerken van informatie over speciale uitgaven uit het buitenland. Vaak is geen kant en klare informatie beschikbaar. Per week wordt hier circa 12 uur aan besteed. Gelly Talsma doet een beroep op de uitgever om meer informatie te verstrekken, onder andere voor voor-publicaties. Roelants probeert tijdens de bedrijven door van de fysieke winkel de internet site up to date te houden. Bijna iedere medewerker heeft hier een rol in.

Hoe is de distributie en betaling geregeld:
Athena’s stuurt een rekening, dit gaat voorbeeldig goed, distributie per post.

Hoe wordt je gevonden:
Athena’s heeft een aantal sites vastgelegd die naar de uiteindelijke site koppelt. Daarnaast op elk willekeurige plek wordt aandacht gevraagd voor de site. Van de Moosdijk maakt gebruik van Google-Advert om extra onder de aandacht te komen. Dit werkt goed maar is kostbaar. Belangrijk om goed gevonden te worden is ook om door veel sites genoemd te worden.

Wat is de meest belangrijk leerervaring:
Roelants: je kan een mooie site hebben, maar er mee verdienen is een tweede. Athena’s: binnen een jaar een website opzetten leidt tot teleurstellingen. SpeelBoek: zet je voor 200% in, maak waar wat je belooft. Van de Moosdijk: maak een mooi plaatje van uw winkel, laat zien waar u goed in bent, laat goede contactgegevens zien, indien u databases en dergelijke wil tonen, dan alleen als er veel detail in zit om er geld mee te kunnen verdienen.

De presentatie van Jan Willem Janssen treft u hieronder aan.

Internet en de boekhandel

Wilt u meer weten over Boekbalie? Klik dan hier.

Oudaen
Een vol theater in stadskasteel Oudaen

Jan-Willem Janssen
Jan Willem Janssen, HBD

Forumdiscussie
Het forum, vlnr: mevrouw W.A. Willems-Van de Moosdijk (Boekhandel Van de Moosdijk, Someren), John Schrijnemakers (SpeelBoek, Amersfoort), Gelly Talsma (Athena’s Boekhandel, Groningen) en Wouter Roelants (Boekhandel Roelants v/h de Oude Mol).

Borrel1
Borrel na afloop

Borrel2
Borrel na afloop